ఇంటికి ఆడబిడ్డగా అమ్మవారి ఆహ్వానం.. మహాపూజ, నైవేద్యాలు, చివరగా వీడ్కోలు…
బోధన్, సెప్టెంబర్ :తెలంగాణ–మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతాలతో పాటు బోధన్లోని కొన్ని బ్రాహ్మణ, మరాఠీ కుటుంబాల్లో తరతరాలుగా లక్ష్మీ గౌరీ లేదా జ్యేష్ఠ గౌరీ పూజను భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తున్నారు. మహారాష్ట్రలో గణేశోత్సవంలో భాగంగా విస్తృతంగా జరిగే ఈ పూజలో గౌరీదేవిని పార్వతీదేవి రూపంగా భావించి, ఇంటి ఆడబిడ్డగా ఆహ్వానించి పూజించడం ప్రధాన సంప్రదాయం. అమ్మవారి అనుగ్రహంతో కుటుంబానికి సుఖసంతోషాలు, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, శ్రేయస్సు కలగాలని భక్తులు ప్రార్థిస్తారు.
పురాణ కథ.. గౌరీని ఎందుకు ఆహ్వానిస్తారు?
గౌరీ పూజకు సంబంధించి మహారాష్ట్రలో ప్రాంతానుసారం భిన్నమైన జానపద కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక ప్రసిద్ధ కథ ప్రకారం.. ఒక పేద బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి గౌరీదేవి వృద్ధురాలి రూపంలో ప్రత్యక్షమై వారి ఇంటికి వచ్చిందని, ఆమెను భక్తితో సేవించడంతో ఆ కుటుంబానికి సమృద్ధి, సుఖసంతోషాలు కలిగాయని చెబుతారు. చివరలో తానే జ్యేష్ఠ గౌరీ అని వెల్లడించి, భాద్రపద మాసంలో గౌరీని పూజించే విధానాన్ని వారికి వివరించిందనే కథనం ఉంది.
ఇది అన్ని ప్రాంతాల్లో అంగీకరించిన ఒకే పురాణకథగా కాకుండా మహారాష్ట్రలో ప్రచారంలో ఉన్న గౌరీ వ్రత కథల్లో ఒకటిగా చూడాలి. ప్రాంతానుసారం గౌరీ పూజకు సంబంధించిన కథలు, ఆచారాలు మారుతాయని పరిశోధనా ఆధారాలు పేర్కొంటున్నాయి…
మూడు రోజుల ప్రత్యేకత
భాద్రపద మాసంలో జరిగే గౌరీ వ్రతం సాధారణంగా మూడు రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. మొదటి రోజు ఆహ్వానం, రెండో రోజు ప్రధాన పూజ, మూడో రోజు వీడ్కోలు ప్రధాన ఘట్టాలుగా ఉంటాయి.
తొలి రోజు – గౌరీ ఆగమనం:
ఇంటిని శుభ్రం చేసి పూజా స్థలాన్ని పూలు, ముగ్గులు, దీపాలతో అలంకరిస్తారు. కుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం గౌరీదేవిని నీటి వనరుల నుంచి లేదా ఇంటి పూజా స్థలం నుంచి ఆహ్వానించి ప్రతిష్ఠిస్తారు. అనంతరం చీర, ఆభరణాలు, పూలతో అమ్మవారిని అలంకరిస్తారు.
రెండో రోజు – మహాపూజ:
ఇది ప్రధాన పూజా రోజు. పసుపు, కుంకుమ, పూలు, పండ్లు, కొబ్బరికాయలు, వివిధ రకాల నైవేద్యాలు సమర్పించి ప్రత్యేక పూజలు, హారతులు నిర్వహిస్తారు. బంధువులు, ఇరుగుపొరుగు వారిని ఆహ్వానించి పసుపు–కుంకుమ, తాంబూలం అందించడం కూడా కొన్ని కుటుంబాల్లో సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.
మూడో రోజు – వీడ్కోలు:
చివరి రోజు పూజ, హారతి అనంతరం గౌరీదేవికి వీడ్కోలు పలుకుతారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో గౌరీ రూపాలను నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తారు. ఈ వీడ్కోలును పుట్టింటికి వచ్చిన ఆడబిడ్డను ప్రేమతో సాగనంపినట్లుగా భావిస్తారు.
ప్రాంతానికో ప్రత్యేక ఆచారం
మహారాష్ట్రలోనూ గౌరీ పూజ ఒకే విధంగా ఉండదు. కొంకణ్ ప్రాంతంలో గౌరీని రాళ్లు, మూలికలు, చిత్రాలు లేదా ముఖముసుగుల రూపంలో పూజించే ఆచారం ఉంది. దక్కన్ ప్రాంతంలో జ్యేష్ఠ, కనిష్ఠ గౌరీలను రెండు రూపాలుగా ప్రతిష్ఠించి పూజించే సంప్రదాయం కనిపిస్తుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వీరిని మహాలక్ష్మి రూపాలుగా కూడా భావిస్తారు.
మహిళలదే ప్రధాన పాత్ర
ఈ పూజలో మహిళలు ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తారు. అమ్మవారిని అలంకరించడం, పూజా సామగ్రి సిద్ధం చేయడం, నైవేద్యాలు సమర్పించడం, హారతులు ఇవ్వడం, పసుపు–కుంకుమ, తాంబూలం అందించడం వంటి కార్యక్రమాలను భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తారు. కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు ఒకచోట చేరడం ద్వారా ఈ పూజ ఆధ్యాత్మికతతో పాటు కుటుంబ అనుబంధాలకు కూడా వేదికగా నిలుస్తోంది.
మొత్తంగా.. గౌరీదేవిని ఇంటి ఆడబిడ్డగా భావించి ఆహ్వానించడం, ఘనంగా పూజించడం, నైవేద్యాలు సమర్పించడం, చివరగా ఆప్యాయంగా వీడ్కోలు పలకడం ఈ సంప్రదాయంలోని ప్రధాన భావం. తరతరాలుగా వస్తున్న ఈ ఆచారం బోధన్తో పాటు తెలంగాణ–మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతాల్లోనూ కుటుంబ సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.
Author: पेंडकर श्रीनिवास
V1 News & Daily Newspaper is Hiring Reporters V1 News & Daily Newspaper invites applications from enthusiastic and dedicated individuals to join our team as Reporters. Interested candidates can contact: PENDKAR SRINIVAS 📞 9603925163 📞 9834485832
